Wikia

Mga Isyung Pangkasarian sa Panitikang Filipino Wiki

EPIKO NI LABAW DONGGON (MULA SA MGA LAMBUNAO NG ILOILO)

Comment1
8pages on
this wiki

BuodEdit

Si Labaw Donngon ay isa sa tatlong anak nina Abyang Alunsina, na isang diwata, at ni Buyung Paubari na isang mortal. Una ay pinakasalan niya si Anggoy Ginbitan at kahit may asawa na nga ay pinakasalan pa niya si Anggoy Doronoon. Ngunit tila hindi pa siya nagsawa, ay ninais pa niyang pakasalan si Nagmalitong Yawa Sinagmaling Diwata na asawa na nga ni Saragnayan. Dahil dito ay nagalit si Saragnayan at siya’y nilabanan na umabot ng pitong taon. Sa huli, nang mapagod na nga si Donggon ay naitali niya ito at naikulong sa isang kulungan ng baboy, sa ilalim ng kanilang lutuan. Ang mga naging anak pa nga ni Donggon na sina Buyung Baranugun at Asu Mangga sa dalawa niyang asawa ang pumatay kay Saragnayan sa pamamagitan sa pagpatay sa baboy-ramo na siyang pinaglalagyan ng buhay nito. Sa huli ay nawala ang kakisigan at lakas ni Donggon pero ninais pa rin niyang pakasalan Si Malitong Yawa na ikinagalit nina Ginbitan at Doronoon. Sa huli ay nagpaubaya ang dalawang asawa ni Donggon, at ipinagdasal pa nila ito upang bumalik sa dating kalusugan.

Mga Tauhan

a. Labaw Donggon - kalahating mortal at immortal kaya’t pagkapanganak pa lamang sa kanya ng kanyang ina ay lumaki na kaagad siya bilang isang matipuno at makapangyarihang lalaki

b. Abyang Ginbitinan - isang binukot na nakatira sa paanan ng bundok Handog sa tabi ng ilog Halawud; siya ang naging unang asawa ni Labaw Donggon

c. Anggoy Doroonon - siya ang ikalawang sinuyo’t pinakasalan ni Labaw Donggon na nakatira sa ilalim ng Lupa o underworld

d. Nagmalitong Yawa Sinagmaling Diwata - asawa ni Saragnayan na nakatira kung saan sumisikat ang araw at ikatlong naibigang pakasalan ni Labaw Donggon

e. Saragnayan - responsable sa pagpapanatili ng daraanan ng araw; nilunod sa ilalim ng tubig sa loob ng pitong taon at pinagpapalo ng torso ng niyog ngunit hindi mapatay-patay ni Labaw Donggon

f. Asu Mangga - anak na lalaki ni Labaw Donggon kay Anggoy Ginbitinan

g. Buyung Barunugan - anak na lalaki naman ni Donggon kay Anggoy Doroonon


Mga Isyung Pangkasarian

a. Kalakasan, kakisigan at dami ng asawa bilang sukatan ng pagkalalaki

Dito ay napakalaki ng naging pagkuwestiyon sa pagturing ng mga Lambunao kay Donggon bilang isang bayani dahil kung tutuusin siya ay isang womanizer, masochist at egoistic lamang na lalaking hindi pa nakuntento sa pagkakaroon ng dalawang asawa, bagkus ay hinangad pa ang isang may asawa na nga.

b. Pagturing na “sex object” sa mga kababaihan

Kung pakakaisipin ay napakababaero lang talaga ni Donggon na tila sex object lang ang turing sa mga babae na inilarawan pang kumbaga ay pang-model ang dating. Kaya anong naging batayan para siya ay ituring na isang bayani? Kalokohan!

c. Kawalan ng boses ng kababaihan

Ang tatlong diwata sa epiko ay walang nagawa kundi ang sumunod sa mga nais ni Donggon kahit pa na ito ay labag sa kanilang mga saloobin. Tila ipinapakita rin na sila’y mahihina sapagkat sa mga labanan ay ang mga lalaki lamang ang kalahok.

Talambuhay ng May-akda

Ang epikong ito ay naitala ni Felipe Landa Jocano noong 1956 mula sa pag-awit nito ng isang babaylan na si Ulang Udig, na kanya pa umanong natutunan mula sa kanyang lolo at tiyo. Ang mga babaylan na gaya ni Ulang Udig ang siyang nagsilbing tagapamahala ng relihiyon sa kanilang baryo.

Sa kabilang dako, si Jocano ay isang anthropologist at Professor Emeritus sa Asian Center ng Unibersidad ng Pilipinas at Executive Director ng PUNLAD Research House, Inc.

Bibliograpiya

Advertisement | Your ad here

Around Wikia's network

Random Wiki